Bài tuyên truyền: Cha mẹ cần nói chuyện để giúp trẻ
phòng tránh bị xâm hại
Để giúp con phòng tránh nguy cơ bị xâm hại tình dục cha mẹ đừng ngại ngần nói với con về các vùng kín trên cơ thể, về giới hạn trẻ có thể làm hoặc không được làm với cơ thể của người khác… Dưới đây là một số bí quyết được các chuyên gia của Tổ chức Cứu trợ Trẻ em chia sẻ:
Khi trẻ còn “trứng nước” Ở tuổi này trẻ thường khám phá mọi thứ cùng một người lớn bởi trẻ đang trong giai đoạn phụ thuộc vào sự trợ giúp từ bên ngoài. Trong mọi trường hợp khi bạn chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ, ví dụ khi bạn tắm cho trẻ, thay bỉm, thoa kem dưỡng da hay cho trẻ ăn, bạn có thể đưa ra những dấu hiệu khẳng định rằng cơ thể này của riêng trẻ.
Một cách tốt để làm được điều này là để trẻ học cách tự vệ sinh những bộ phận nhạy cảm trên cơ thể càng sớm càng tốt (kể cả khi trẻ mới 1 tuổi). Miệng cũng là một bộ phận riêng tư. Hãy khuyến khích trẻ tự ăn ngay từ khi còn nhỏ (kể cả khi việc đó sẽ khiến mọi thứ bừa bãi, lộn xộn lên) và đừng đút/bón thức ăn rồi ép trẻ nuốt. Với vai trò là cha mẹ hoặc người giám hộ, bạn nên lưu ý đến những đụng chạm cơ thể giữa trẻ với người khác. Đừng ép trẻ phải ôm, hôn hoặc ngồi trên đùi của ai đó.
Thay vì yêu cầu trẻ: “Nào bây giờ hãy lại kia và ngồi với bà”, hãy hỏi trẻ rằng: “Con có muốn ngồi vào lòng bà không?”. Điều này giúp trẻ hiểu rằng trẻ không cần phải gần gũi với ai nếu như trẻ không thích điều đó. Điều này cũng giúp trẻ tự vấn xem mình có cảm thấy ổn hay không và từ đó đặt ra những ranh giới riêng cho mình. Khi trẻ được 4 đến 5 tuổi, cha mẹ có thể dạy trẻ rằng có thể có những người xấu ở ngoài kia và họ muốn làm những “điều không đúng”. Hãy cố gắng tìm cách nói với trẻ về việc này mà không làm trẻ sợ. Cha mẹ có thể giảng giải rằng nếu một người nào đó làm, hoặc muốn làm điều gì đó với cơ thể của trẻ mà trẻ không muốn, trẻ có thể nói không và trẻ nên nói với người lớn chuyện đã xảy ra.
Trẻ ở tuổi đến trường Ở giai đoạn này, trẻ có thể đã có ý thức mạnh mẽ về giá trị của cơ thể và quyền tự quyết của mình đối với cơ thể. Trẻ biết rõ ai là người chúng muốn thân thiết và biết cách nói “không” khi cảm thấy không ổn. Lúc này, môi trường sống của trẻ đã thay đổi: trẻ đến trường, kết bạn với những người bạn mới và những quy tắc xã hội mới bắt đầu hình thành; cha mẹ cần tiếp nhận những thay đổi trong con người trẻ và môi trường xung quanh trẻ, nói chuyện với trẻ về những điều đó, và đừng quên các đặc điểm phát triển của trẻ trong giai đoạn này.
Ở độ tuổi từ 7 đến 9, trẻ thường tò mò về cơ thể và sự thay đổi của nó tại sao chúng lại trông như thế, sự khác nhau giữa các giới tính là gì và liệu cơ thể của trẻ có đang phát triển bình thường không. Bằng việc trang bị sớm những thông tin phù hợp với lứa tuổi, người lớn có cơ hội mang đến cho trẻ một cái nhìn lành mạnh về cơ thể và tình dục. Trẻ có thể đã bắt đầu nói về các mối quan hệ thân mật ở trường hoặc có thể đã nhìn thấy cha mẹ hôn nhau. Những tình huống này làm nảy sinh sự tò mò và chính là cơ hội để người lớn giải thích với trẻ rằng sự thân mật, gần gũi là một điều tích cực khi nó xảy ra giữa hai người yêu thương nhau. Trẻ vị thành niên Trong thời kỳ thanh thiếu niên, trẻ bắt đầu hình thành sự hiểu biết về bản dạng giới và xu hướng tình dục của mình, dù người lớn có muốn hay không.
Cố gắng bảo vệ trẻ, tách trẻ khỏi những vấn đề này là vô ích. Thay vào đó, cha mẹ và những người lớn khác có thể giúp trẻ vị thành niên tiếp cận vấn đề tình dục một cách lành mạnh và tự nhiên nhất. Cha mẹ sẽ tạo được một nền tảng tốt cho con nếu trò chuyện với con về cơ thể, tình dục và những giới hạn khi tiếp xúc cơ thể trước khi trẻ bước vào tuổi vị thành niên. Chủ đề này sẽ không quá khó nếu được đề cập từ những giai đoạn đầu đời của trẻ. Trẻ càng lớn thì khả năng tác động đến trẻ sẽ càng giảm. Cần khéo léo để trẻ nhận ra rằng cha mẹ đang quan tâm và thấu hiểu trẻ. Một cách tốt để tiếp cận giới trẻ về chủ đề tình dục là tham khảo những bài viết trên báo chí: “Bố/mẹ đọc được bài viết này và tự hỏi không biết con nghĩ gì về nó nhỉ?”. Cha mẹ hãy nói với trẻ suy nghĩ và quan điểm của mình. Để có thể tiếp cận trẻ về chủ đề này, cha mẹ cần duy trì việc trao đổi thường xuyên với trẻ về tất cả mọi điều trong cuộc sống.
Nhờ tìm hiểu sở thích của trẻ và làm mọi việc cùng con, cha mẹ sẽ có thêm nhiều cơ hội để chia sẻ với con và những cuộc nói chuyện sẽ trở nên ngày một tự nhiên. Trong những năm gần đây, thế giới và hệ thống tư pháp phải đối mặt với thực trạng quấy rối và tấn công tình dục xảy ra giữa những trẻ đồng trang lứa cũng như giữa người lớn và trẻ em. Trước đây, những sự cố như vậy không được xem là xâm hại tình dục thực sự mà là ”vấn đề tuổi vị thành niên”. Điều không may là, nhiều thanh thiếu niên là nhân chứng, hoặc là nạn nhân của quấy rối tình dục hoặc hiếp dâm mà người gây ra chính là những trẻ vị thành niên cùng trang lứa. Những việc này có thể xảy ra ở trường học, trên môi trường mạng và trong các bối cảnh xã hội khác, nơi thanh niên thường tụ tập với nhau. Cha mẹ cần cho trẻ vị thành niên biết rằng mình ý thức được vấn đề. Hãy tìm hiểu nhiều hơn và cố gắng cập nhật thông tin kịp thời. Ví dụ, khi cha mẹ nói với trẻ đã từng nghe về xâm hại và bạo lực tình dục trong cộng đồng, khu dân cư và trên mạng, cha mẹ đã ra tín hiệu để trẻ biết rằng cha mẹ quan tâm đến điều này và trẻ có thể thoải mái nói chuyện về chủ đề này./.
